ABD ve İran arasındaki artan gerginlik, küresel piyasaların yön arayışını sürdürdüğü bir dönemde, Washington'dan gelen açıklamalar bu belirsizliği daha da derinleştiriyor.
Financial Times köşe yazarı Robert Armstrong’a göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ilgili yaptığı çelişkili açıklamalar yatırımcılar arasında kafa karışıklığına yol açıyor. Ancak ilginç bir şekilde, bu tür çelişkili mesajlar piyasalarda önemli hareketlenmelere neden olabiliyor.
Haftanın başlangıcında piyasalar, Trump’ın sert bir tehdit ile karşı karşıya kaldı. Başkan, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutmaya devam etmesi halinde, ülkenin sivil altyapısının saldırıya uğrayabileceğini belirtti. Bu açıklama, doğal olarak küresel risk algısını artırdı.
Ancak kısa bir süre içerisinde durum değişti.
Trump, saldırı planlarından vazgeçildiğini duyurdu ve bu değişikliğin nedeni olarak İran ile “kapsamlı, detaylı ve yapıcı” görüşmeler yapıldığını öne sürdü.
İran resmi medyası ise bu görüşmelerin varlığını hemen yalanladı. Ne var ki, piyasalardaki tepkiler oldukça keskin oldu.
PİYASALAR HIZLA YANIT VERDİ
Trump’ın saldırı planından vazgeçildiğini duyurmasının akabinde, küresel piyasalarda risk iştahı hızla artış gösterdi. ABD borsaları yükselişe geçti, tahvil getirileri düştü ve Brent petrolün spot fiyatı yaklaşık yüzde 10 geriledi.
Piyasalardaki korku seviyesini gösteren VIX endeksinde de önemli bir düşüş yaşandı.
Bu durumda, açıklamanın doğruluğu sorgulansa da yatırımcılar haberin yarattığı olasılığa tepki verdiler.
Armstrong, benzer bir durumu iki hafta önce yaşandığını hatırlatıyor. O dönemde Trump, savaşın “neredeyse tamamen sona erdiğini” söylemiş ve bu açıklama sonrası riskli varlıkların değeri artmıştı. Ancak yalnızca bir gün sonra açıklamalar değişti ve piyasa dengeleri yeniden bozuldu.
YATIRIMCILAR NEDEN HÂLÂ BU SÖZLERE TEPKİ GÖSTERİYOR?
Peki, yatırımcılar güvenilirliği belirsiz olan açıklamalara neden bu kadar hızlı tepki veriyor?
Armstrong’un yaptığı bir analiz bu sorunun bazı yanıtlarını sunuyor. Deutsche Bank’tan Maximilian Uleer ve ekibi tarafından hazırlanan bir endeks; S&P 500, 10 yıllık ABD Hazine tahvilleri, kısa vadeli enflasyon tahminleri ve başkanlık onay oranını birlikte değerlendiriyor. Bu göstergeler, Trump üzerindeki siyasi ve ekonomik baskının giderek arttığını gözler önüne seriyor.
Başka bir deyişle, Trump’ın “barış yaklaşıyor” mesajlarının bir kısmı bu baskının bir sonucu olabilir.
Financial Times yazarına göre, piyasalardaki tepkileri açıklayan üç ana sebep bulunmaktadır:
Birincisi: Açıklamalar doğru olmasa bile, ABD hükümetinin gerginliği artırmak yerine bir çözüm yolu aradığına dair bir sinyal veriyor.
İkincisi: Yatırımcılar haberin yanlış olabileceğini düşünse de, bu olasılık bile fiyatlamalar üzerinde etkili olabiliyor.
Üçüncüsü: Piyasa oyuncuları işlem yapma yükümlülüğü hissediyor. Haber spekülatif olsa dahi, kısa vadeli fırsatlar yaratabiliyor.
